Corien Oranje

Kussen in de klas

Ze kunnen er niks aan doen, die kinderen, dat ze veel minder lezen dan wij vroeger. Het is onze schuld. Wij hebben die mobieltjes en YouTube uitgevonden, nou ja, misschien niet jij en ik persoonlijk, maar we hebben de digitale media wel omarmd en we lezen zelf óók minder dan vroeger, en het effect op onze hersenen is meetbaar: het is veel lastiger om je aandacht ergens lang op te richten (lees het ondiepe van Nicholas Carr, over het effect van internet op ons brein). Een kwart van de kinderen verlaat de basisschool met een leesachterstand van twee jaar, en dat is natuurlijk ontzettend onhandig als je op het voortgezet onderwijs zit. Hoe krijg je die kinderen weer aan het lezen?

Kussen in de klas
Op de internationale school in Jakarta waar onze jongens naar toe gingen, hadden ze daar een goeie manier voor bedacht. Aan het begin van het jaar kregen wij als ouders een mail om onze kinderen kussens of matjes mee te geven naar school. Elke dag begon iedere groep, van grade 1 tot en met grade 10, met een half uur vrij lezen. De kinderen mochten gaan zitten of liggen waar ze zelf wilden, met hun lekkere kussen of matje, én met hun boek. De dag begon relaxed, en iedereen keek uit naar dat heerlijke half uur, waarin het rustig was en je lekker verder kon in je boek, liggend of zittend, waar je maar wilde. Ik kom op scholen waar je vóór half tien ‘s morgens niet welkom bent als bezoeker: er wordt schoolbreed gelezen. Supergoed, natuurlijk!

Zelf lezen
Niks nodigt zo uit tot lezen als een leerkracht of een vader of moeder die zelf ook leest. Zet je als leerkracht je groep aa het lezen? Ga dan niet nakijken of voorbereiden, maar pak zelf óók een boek. Vertel erover hoe leuk je het vindt. Stel je als ouder een dagelijks leeshalfuurtje in thuis? Ga dan ook zitten lezen. Als kinderen zien dat jij graag leest, wordt het voor hen veel aantrekkelijker om het ook te doen. Waarbij het overigens interessant is dat het voorbeeld van een lezende vader nóg meer invloed blijkt te hebben dan dat van een lezende moeder.

Lees voor
… en stop er niet mee als je kind zelf kan lezen! Ga ermee door tot ze echt niet meer willen. Voorlezen versterkt de band tussen jou en je kind, het vergroot zijn wereld, en ongemerkt leert je kind allerlei nieuwe woorden en luistert het naar boeken die hij/zij zelf nooit zou hebben uitgekozen.

Nodig een schrijver uit!
Via de Schrijverscentrale kom ik al jaren op scholen om te vertellen over mijn boeken, om samen met de kinderen verhalen te verzinnen, om ze te laten zien hoeveel fantasie ze zelf hebben, en om hun vragen te beantwoorden. Na zo’n schoolbezoek zijn de meeste kinderen zo enthousiast dat ze naar de bibliotheek willen om de boeken te halen waarover ze gehoord hebben. Vanuit bibliotheken hoor ik dat dat effect nog maanden aanhoudt. Daarnaast is er een heel aantal kinderen dat zelf begint te schrijven.

Schrijver op je scherm
In maart dit jaar, toen heel Europa piepend en krakend tot stilstand kwam, stopten natuurlijk ook de schoolbezoeken. De Schrijverscentrale bedacht daar een geweldige oplossing voor: Schrijver op je scherm. Ik ben via de laptop en het digibord inmiddels bij heel wat scholen op bezoek geweest, en hoewel ik me van tevoren wel afvroeg of het echt zou gaan werken, ben ik helemaal om. Want het blijkt geweldig te werken. Ik zit in mijn werkkamer, bij mijn boekenkast, omringd door alle attributen die ik normaal mee zou nemen naar een school, en ik ben levensgroot aanwezig in de klas. Ik beantwoord vragen, lees voor, we doen een quiz, we verzinnen verhalen, ik laat filmpjes zien. Het enige wat ik níet kan doen is samen met de klas een prank met de leerkracht uithalen, maar dat kan voor de leerkracht dan ook weer een voordeel zijn. En je kunt op deze manier ook heel makkelijk op bezoek op scholen die normaal veel te ver weg zijn.
Natuurlijk is de techniek soms een dingetje. Vorige week was ik in twee groepen waar het geluid verschrikkelijk en oorsnerpend ging rondzingen. De oplossing was simpel: de leerkracht zette de microfoon in de klas uit, zodat ze mijn stem nog konden horen, maar zelf niet meer te horen waren. De kinderen gebruikten hun schrijfbordjes om vragen te stellen. Bij een fantasieopdracht schreven ze allemaal hun eigen idee op hun bordje, de leerkracht koos een aantal leerlingen uit die hun idee aan mij mochten laten zien. Geen probleem. Na afloop mailde de leerkracht:De kinderen voelden zich persoonlijk aangesproken en betrokken en ze vonden de vragen om zelf verhaaltjes te bedenken heel leuk. Uw verhaal inspireert de kinderen ook om te lezen. Ik heb bijvoorbeeld een paar leerlingen gehoord die het boek over de drenkelingen die vast kwamen te zitten op een rots in zee willen lezen. Een leerling: “De tijd vloog. Corien Oranje kwam binnen en ze was ook meteen weer weg. Ik kan me niet voorstellen dat het  een uur duurde…”   Dus mocht je die kinderen aan het lezen willen krijgen, denk dan ook eens aan het uitnodigen van een schrijver. Dat kan vaak ook via de bibliotheek. Extra voordeel: vanuit de bibliotheek krijg je een flinke stapel boeken van de schrijver in de klas, zodat de kinderen van tevoren en achteraf de boeken waarover het gaat kunnen lezen.

Over Corien Oranje

Hoi! Ik ben Corien Oranje, en ik ben kinderboekenschrijver en tekstschrijver. Ik heb boeken geschreven zoals 'Love you, miss you', 'Kampioen' en 'Juf in de pan', en ik schrijf elke week een aflevering van 'Bianca's blog' voor Visie. Ik kom vaak op scholen om kinderen te vertellen over mijn boeken, en om ze te laten ervaren hoe cool het is om zelf verhalen te verzinnen, én hoe heerlijk het is om te lezen.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *